Kamerbrief Toezicht: rol leerresultaten vanaf 2027 minder prominent bij beoordeling scholen

In het onderzoekskader 2027 krijgen leerresultaten een minder prominente rol bij de beoordeling van scholen en de inspectie gaat meer onaangekondigde bezoeken uitvoeren, dit en meer schrijft demissionair staatssecretaris Koen Becking (Funderend Onderwijs en Emancipatie) in de Kamerbrief over het toezicht in het funderend onderwijs. 

Naar aanleiding van de moties van Ilana Rooderkerk (D66) en Arend Kisteman (VVD)& Rooderkerk over periodieke schoolbezoeken heeft de inspectie een uitvoeringstoets verricht. De Kamerbrief beschrijft drie scenario’s voor periodieke schoolbezoeken. De inspectie spreekt een sterke voorkeur uit voor het tweede scenario. In dit scenario komt er meer aandacht voor scholen maar blijft er robuuste aandacht voor het stelsel en schoolbesturen. 

De PO-Raad onderstreept de voorkeur van de inspectie. Dit scenario biedt de meeste ruimte voor het bestuursgericht toezicht. Besturen zijn eindverantwoordelijk voor de onderwijskwaliteit en zijn hierop aanspreekbaar. Het toezicht moet aansluiten op deze wettelijke taak. Continuïteit in het toezichtsbeleid en een toezichtmix die aansluit bij de huidige governancestructuur zijn hierbij essentiële voorwaarden.   

Pilot onaangekondigde schoolbezoeken 

Om te voorkomen dat scholen te lang niet bezocht toetst de inspectie een nieuw instrument in een pilot. Deze pilot richt zich op scholen die niet uit de jaarlijkse risicoanalyse naar voren komen en niet steekproefsgewijs onderzocht worden. Dit nieuwe instrument kan in één dag uitgevoerd worden en er volgt geen eindoordeel. De school krijgt een terugkoppeling en de inspectie publiceert een beknopt rapport. De komende jaren evalueert de inspectie dit nieuwe instrument.   

Standaard leerresultaten (OR1) 

In het nieuwe onderzoekskader 2027 krijgen leerresultaten een minder prominente rol bij de kwaliteitsbeoordeling van scholen. Een onvoldoende op de standaard leerresultaten (OR1) leidt niet langer automatisch tot het eindoordeel onvoldoende.

Deze aanpassing doet in het kader meer recht aan de tijd die nodig is om een verbetering van het onderwijsproces te laten doorwerken in de leerresultaten.

De PO-Raad is positief dat met deze aanpassing een ontwikkeling in gang wordt gezet waarmee er minder directe nadruk ligt op de uitkomsten van de doorstroomtoets. Dit is een goede stap in de richting om op andere manieren te kijken naar het meten van resultaten en de bijbehorende verantwoording. Dit wordt verder verkend in de pilot doorstroomtoets die later dit schooljaar van start gaat. 

Wetsvoorstel eisen aan bestuur en toezicht

De Kamerbrief gaat ook kort in op het voornemen om de eisen aan bestuur en toezicht wettelijk vast te leggen. Afgelopen november hebben de PO-Raad, VO-raad, VTOI-NVTK, VvOB en ONSwv per brief aan de staatssecretaris uiteengezet waarom dit wetsvoorstel overbodig is. Zo ontbreekt het aan onderbouwing, is er teveel overlap met de taak van de inspectie en gaat dit voorbij aan initiatieven die al door de sector opgestart zijn. Bovendien richt deze wet zich uitsluitend op het funderend onderwijs en niet op het mbo, hbo en het wo. De PO-Raad heeft naar aanleiding van deze brief een gesprek gevoerd met de staatssecretaris. Ondanks de toezegging dat de argumenten meegenomen zouden worden ziet de PO-Raad hier vooralsnog niets van terug in de Kamerbrief.  

Handhavingsinstrumenten

Het ministerie heeft een verkenning naar verbetering van het handhavingsinstrumentarium van de inspectie verricht. Hieruit blijkt dat dit in de meeste gevallen voldoende mogelijkheden biedt om in te grijpen. Tegelijkertijd wil het ministerie aanvullende interventiemogelijkheden verkennen. In de brief wordt bijvoorbeeld het uitbreiden van financiële sancties in specifieke gevallen benoemd. De PO-Raad vindt dit niet het juiste instrument. Sancties leiden niet tot versnelde verbetering van de onderwijskwaliteit. 

De gehele Kamerbrief vindt je op de website van de Tweede Kamer.

Bron: PO-raad