LC-taken in het onderwijs: wat mag je als schoolleider verwachten?

Steeds meer schoolleiders en bestuurders worstelen met dezelfde vraag: kun je van een leerkracht in een LC-functie eisen dat hij of zij ook daadwerkelijk LC-taken uitvoert? In de praktijk blijken verwachtingen niet altijd helder vastgelegd. Soms is een leerkracht ooit doorgegroeid naar LC zonder dat de bijbehorende taken expliciet zijn benoemd. Dat leidt tot ongemakkelijke situaties. Voor de school, voor de leerkracht en voor het team. In dit artikel zetten we op een rij wat juridisch en HR-technisch zorgvuldig is, en welke routes er zijn als de verwachtingen niet overeenkomen.

LB, LC en LD: waarom functiedifferentiatie ertoe doet

Functiedifferentiatie tussen LB, LC en LD is bedoeld om verschillen in zwaarte, verantwoordelijkheid en specialisatie binnen het lerarenberoep zichtbaar te maken. Een LC-leerkracht heeft, naast goed lesgeven, een aantoonbaar zwaardere rol: denk aan inhoudelijke coördinatie, vakontwikkeling, coaching van collega’s of schooloverstijgende projecten. De cao en de bijbehorende functiebeschrijvingen vormen daarvoor het kader. Wanneer dit kader echter niet vertaald is naar de individuele werkpraktijk, ontstaat ruimte voor interpretatie.

Wat mag je verwachten van een LC-leerkracht?

Het uitgangspunt is: wie benoemd is in een LC-functie, mag in beginsel worden aangesproken op het uitvoeren van LC-taken. Maar de manier waarop je dat als schoolleider organiseert, is bepalend voor de zorgvuldigheid en daarmee voor de juridische houdbaarheid van het traject.

Wanneer de LC-taken vanaf het begin onderdeel waren van de functie, mag je in redelijkheid verwachten dat ze worden uitgevoerd. Gebeurt dat onvoldoende, dan is het zaak om dit zorgvuldig op te pakken: voer het gesprek, leg de gemaakte afspraken vast, bied passende begeleiding en stel zo nodig een ontwikkel- of verbetertraject op. Dossiervorming is in dit type situaties een randvoorwaarde.

Lastiger wordt het als de LC-taken in het verleden nooit duidelijk zijn benoemd. In dat geval kun je als werkgever niet met terugwerkende kracht afrekenen op verwachtingen die nooit kenbaar zijn gemaakt. Wel mag je de functie alsnog verduidelijken: maak helder welke structurele taken bij LC horen, formuleer de verwachtingen concreet en bied tijd, faciliteiten en een realistisch ontwikkeltraject. Pas vanaf dat moment kunnen verwachtingen redelijkerwijs worden afgedwongen.

Mag je iemand de keuze geven: LC-taken uitvoeren of de functie aanpassen?

In sommige situaties overwegen besturen of schoolleiders om een medewerker een keuze voor te leggen: de LC-taken oppakken óf overstappen naar een functie die beter past. Dat kan, mits zorgvuldig vormgegeven en gevoerd als professionele dialoog over rol en verantwoordelijkheid, niet als ultimatum.

Wat in elk geval niet verstandig is: een eenzijdige functiewijzigingen doorvoeren. Een dergelijk traject staat op gespannen voet met de cao en met goed werkgeverschap en biedt in een eventuele juridische procedure weinig houvast.

Oplossingsrichtingen als partijen er samen niet uitkomen

Wanneer overleg en ontwikkeltrajecten onvoldoende opleveren, zijn er meerdere zorgvuldige routes denkbaar, dit zijn enkele voorbeelden:

• Functie herdefiniëren: de medewerker keert inhoudelijk terug naar LB, maar behoudt (tijdelijk of blijvend) het LC-salaris via een persoonlijke garantietoelage. Zo blijft het functiegebouw zuiver, zonder direct financieel verlies voor de medewerker.
• Gefaseerde overgang: een afgebakende overgangsperiode met heldere evaluatiemomenten en een eindmoment.
• Juridisch traject: uitsluitend als sluitstuk, en altijd op basis van een gedegen dossier en zorgvuldig doorlopen voortraject.

Heldere functiebeschrijvingen als basis

De rode draad in deze kwestie is simpel: zonder heldere functiebeschrijvingen en open communicatie ontstaan misverstanden die zowel voor de school als voor de leerkracht tot lastige situaties leiden. Een goed onderhouden functiehuis, waarin de verschillen tussen LB, LC en LD zichtbaar én herkenbaar zijn vastgelegd, voorkomt veel discussies achteraf. En als er tóch onduidelijkheid is, helpt het om vroeg en zorgvuldig het gesprek te voeren, in plaats van te wachten tot het knelpunt onontkoombaar is geworden.

Hulp nodig bij functiedifferentiatie of LB/LC-vraagstukken?

GOC Consultants begeleidt schoolbesturen en directies bij het inrichten en actualiseren van functiehuizen, het voeren van gesprekken over functie-invulling en het opstellen van zorgvuldige ontwikkel- en herplaatsingstrajecten. Neem contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.